Restauratie atelier Boeijink, Boekel, Van der Knaap Schilderijenrestauratie te Haarlem

Restauratie en conservering


Bij restauratie en conservering gaan wij in eerste instantie van het schilderij uit: wat is er met het object aan de hand en wat kan er aan gedaan worden zonder de intrinsieke waarde van het schilderij aan te tasten. Natuurlijk houden we ook rekening met de wensen en financiële mogelijkheden van de opdrachtgever; dit alles in overeenstemming met de oplossingen die wij kunnen bieden.
Wij hebben ervaring met het werken voor particulieren, musea en andere instellingen. De objecten die wij behandelen zijn schilderijen (doek, paneel, metaal, glas enz.), gepolychromeerde objecten, geschilderde behangsels, plafondschilderingen en schilderingen op vaandels. Zie onderstaande voorbeelden.
Schilderij, olieverf op linnen doek, staat: na conservering en restauratie
olieverf op linnen
     Schilderij, olieverf op eikenhouten paneel, staat: na conservering en restauratie
     olieverf op paneel
Schilderij, tempera op katoenen doek, staat: na restauratie
tempera op linnen
Schilderij, olieverf op linnen drager, staat: tijdens de conservering
olieverf op linnen
         Schilderij, olieverf op katoenen doek, staat: na restauratie
         olieverf op katoen
Schilderij, olieverf op marouflage, staat: tijdens de conservering
olieverf op marouflage
Schilderij, olieverf op papier op paneel, staat: voor conservering en restauratie
olieverf op papier op paneel
Schilderij, olieverf op bedoeking, staat: voor conservering en restauratie
olieverf op bedoeking
Schilderij, olieverf op paneel, staat: na restauratie
olieverf op paneel
Schilderij op koper plaat, staat: na uitlijsten en voor de conservering en restauratie
schilderij op koper
Schildering op vaandel, staat: voor de conservering en het presentabel maken
schildering op vaandel
Beschilderde scheepskist, staat: voor het conserveren
scheepskist
Acrylverf schilderij op vinyl, staat: na de restauratie
acrylverf op vinyl
Beschilderde wijzerplaat op staal en lood, staat: voor de conservering en het ontstoren
beschilderde wijzerplaat op staal en lood
Beschilderde houten beeld, staat: tijdens de restauratie
polychromie
Waaier beschilderd, staat: voor behandeling
beschilderde waaier
Gouache op karton, staat: na de restauratie
gouache op karton
Tiengebodenbord, staat: voor de conservering en restauratie
tien gebodenbord
Achter glas schildering, staat: voor de conservering
schildering op glas
Behangsel / wandbespanning, staat: na conservering en restauratie
wandbespanning
Bali verteldoek, staat: voor de conservering
Bali verteldoek

Het restauratietraject in het kort

Na het bekijken van het ter restauratie aangeboden schilderij of beschilderd object, op het atelier of op locatie, besluiten we samen met u wat het beste is om te doen. Dit kunnen meerdere opties zijn die bepaald worden door de complexiteit van het kunstwerk en de wensen van u als eigenaar. Elk kunstwerk is uniek door de samenstelling, de restauratiegeschiedenis en de invloed van omgevingsfactoren waardoor kleine of grote ingrepen noodzakelijk zijn voor het behoud en kleine of grote ingrepen wenselijk kunnen zijn om het esthetisch te verbeteren.

Voor een gedetailleerdere omschrijving van onze restauratie procedure met overige aan het traject gerelateerde informatie gaat u naar de pagina restauratie procedure.

Onderstaande voorbeelden tonen het verschil tussen een eenvoudige en een uitgebreide restauratie.
Oppervlaktevuil verwijdering, schilderij tijdens het reinigen van het oppervlak
1. eenvoudige behandeling
Conservering en restauratie 17de eeuws schilderij, staat: na de conservering en tijdens restauratie
2. gecompliceerde behandeling
De eenvoudige behandeling (foto 1) is een oppervlaktevuil verwijdering. De behandelingsduur is enkele uren.
De gecompliceerde behandeling (foto 2) toont een detail van een schilderij in het stadium na het verwijderen van een vergeelde vernis en de verdonkerde retouches, en voor het vullen en retoucheren van de lacunes en het aanbrengen van een vernislaag. De behandelingsduur is vele weken.


Het noodzakelijke eerst

Aan een schilderij kan van alles mankeren, van eenvoudige beschadigingen tot ernstige aantastingen. Er dient een onderscheid gemaakt te worden tussen wat onbedoeld aan een schilderij ontstaan of veranderd is, en de keuzes van de kunstenaar.
Wij als restauratoren vinden (en u vast ook) dat het belang van het behoud van een kunstwerk voorop staat, daarom geven wij prioriteit aan het remmen van directe achteruitgang en de bescherming voor toekomstig verval, de conservering.
Waarom zou je een beschadiging aan de verflaag retoucheren als het paneel ondertussen door houtworm wordt vernietigd? Dit is een extreem voorbeeld dat wel degelijk op de praktijk zou kunnen berusten als wij niet de voorkeur aan conservering zouden geven.
Uitleg over problemen met vernis-, verf- en gronderingslagen
Schilderij op paneel, opstaande verfdelen door krimpen houten paneel
opstaande verf
Paneel met ernstige schilfering van de grondlaag
verfschilfering door vocht aantasting
Olieverf schilderij met een grote scheur in het linnen
gescheurd linnen
Spieraamlat schilderij met houtworm aantasting
houtwormvraat

De praktijk

Aan de hand van een aantal voorbeelden zullen wij u laten zien wat er zoal met schilderijen kan gebeuren, en wat wij daar wel en niet aan doen.

Allereerst zijn er de normale verouderingsprocessen, zoals onder andere ouderdoms craquelé en het transparant worden van verflagen. Of veranderingen van de verfstructuur door de toegepaste materialen of technieken van een kunstenaar, zoals onder andere rimpeling van de verf. Dit zijn verschijnselen die geaccepteerd dienen te worden als de kenmerken van een ouder kunstwerk.  Naar pagina met voorbeelden

Een van de meest voorkomende behandelingen is een oppervlaktevuilverwijdering en/of vernis afname. Het schilderij heeft zijn helderheid verloren en toont geler dan het oorspronkelijk was. Het vernis is vergeeld, er zit een aanslag van vuil of nicotine op het vernis, of het is een combinatie van beiden.
Het verwijderen van het oppervlaktevuil is eenvoudiger en minder ingrijpend dan het verwijderen van een vernis, de kosten zullen verschillen.
Schilderij op doek, tijdens verwijderen van vergeelde vernis
vernisverwijdering d.m.v. oplosmiddelen
Olieverf op paneel, mechanisch verwijderen van vergeelde vernis
mechanische vernisverwijdering
Schilderij met nicotine aanslag
nicotine-aanslag verwijdering
Schilderij op koper met oppervlaktevuil laag
oppervlaktevuilverwijdering
Mechanische beschadigingen komen ook vaak voor, van een enkel krasje in de vernislaag tot zware beschadigingen zoals de scheur in het doek met de molens (zie foto boven). Deze beschadiging valt onder conservering, hoe langer men wacht met het laten behandelen des te meer zal het doek deformeren en hoe moeilijker het wordt dit te behandelen. Een kras in de verflaag of de vernislaag behandelen is geen conservering maar een esthetische behandeling.
Naar pagina met voorbeelden van de restauratie van een scheur
Schilderij op koper, krasvormige mechanische beschadiging
kras op hoofd linksboven
Schilderij op paneel, beschadigingen verflaag door schuiven in de sponning van de lijst
lijstrandbeschadigingen
Moet door mechanische druk vanaf de achterzijde van het schilderij
stootmoet
Beschadigde paneelnaad door inslaan spijker
spijker door paneel
Oude restauraties of slecht uitgevoerde restauraties geven soms redenen voor conservering. Een verouderde techniek of een slecht uitgevoerde restauratie kunnen het origineel aantasten. In die gevallen dient een conserverende behandeling te worden uitgevoerd.
Oude retouches kunnen om diverse redenen verkleuren. Soms is er slecht geretoucheerd, zijn de kleur en structuur matig geïntegreerd en is er zelfs verf over de originele verf aangebracht.
Oude plakkers die aan de achterzijde zijn aangebracht om gaten en scheuren te bedekken deformeren op den duur het originele doek; er ontstaat een afdruk van de plakker, een moet, aan de voorzijde.
Restauratiematerialen dienen reversibel te zijn, d.w.z. de materialen mogen het origineel niet aantasten en dienen eenvoudig, met milde middelen, te kunnen worden verwijderd.
Olieverf retouche met overschildering in afwijkende kleur en structuur
slecht geïntegreerde retouche met overschildering
Op termijn wit geworden retouches (blanching) door invloed van licht
wit geworden retouches, zgn. blanching
Wasplakker op achterzijde schilderij als restauratie van een scheur in het doek
wasplakker, stuk linnen met bijenwas gehecht
Verwijdering van botenlak van een schilderij in olieverf
"botenlak" als vernislaag
Achterzijde schilderij, pleisters als hechting bij scheuren in het linnen schildersdoek
hechtpleisters aangebracht om scheuren te hechten
Overschildering portret schilderij van rode baard met donkerbruine verf bij 17de eeuws schilderij, door restauratie zichtbaar geworden
overschildering van een rode baard met donkere verf
Wattenresten die bij vernis verwijderen zijn achtergelaten in een nieuw aangebrachte vernislaag
wattenresten achtergelaten bij vernisafname in nieuw aangebrachte vernislaag
Doorslag van het vernis bij een schilderij op doek
doorslaan van vernis bij een doek met een gecraqueleerde gronderings- en verflaag
Parkettering bij een 17de eeuws paneel, parketteringen deformeren de originele houten dragers waardoor verfdeeltjes kunnen gaan opstaan
parketteringen deformeren de originele drager en kunnen daardoor de verflaag aantasten
Golvende deformatie veroorzaakt door parkettering bij een 17de eeuws paneel leidt tot schade verflaag
golvende deformatie door een parkettering bij een 17de eeuws paneel
Restauratie atelier
Tingietersweg 87
2031 ER Haarlem

+31 (0)23 5514993
atelier@schilderijenrestaurator.nl
schilderijenrestaurator.nl

Locatie/routes »


Social Media

Schilderijen restauratie atelier op Facebook  Schilderijen restauratie atelier op Instagram  Schilderijen restauratie atelier op LinkedIn
rodelijn